کد خبر : 205563

روز جمعه (۱۸ فروردین) بیش از ۵۰ موشک تام هاوک توسط ۲ ناو آمریکایی علیه یک پایگاه سوری شلیک شد.

موشک تام هاوک بی جی ام-۱۰۹ (BGM-109 Tomahawk)، موشکی بسیار قدرتمند که ابتدا قرار بود از زیر دریایی شلیک بشه و ماموریت های اتمی انجام بده اما توانایی های خوب این موشک باعث شد رو زمین و هوا هم عرض اندام کنه. تام هاوک یک موشک کروز مادون صوت، دور برد و ارتفاع پایینه که قادره از زیردریا، روی دریا، روی زمین و از آسمان هم شلیک بشه و اهداف زمینی خودشو نابود کنه. بنابراین تام هاوک یک موشک چند منظوره زیر سطح به سطح، سطح به سطح و هوا به سطحه…

BGM-109_Tomahawk_Ship-launched_Cruise_Missile (1)

نمونه اولیه تام هاوک در یک موزه

این موشک در دهه ۱۹۷۰  توسط شرکت جنرال داینامیکس آمریکا طراحی شد ولی بعدها نمونه های مختلفش توسط شرکت های دیگه تولید شد و هم اکنون هم توسط شرکت ریتون در حال تولیده. تام هاوک بر حسب نوع ماموریتش به چند نمونه اصلی تقسیم بندی میشه:

  • BGM-109A : تهاجمی هسته ای
  • BGM-109C و  BGM-109D: تهاجمی زمینی
  • RGM/UGM-109B: تهاجمی ضد کشتی

خانواده این موشک اعضای دیگه ای هم داره که یا هنوز عملیاتی نشدن و یا از خدمت خارج شدن.

وزن تام هاوک ۵۶/۵ متری حدود ۱۴۴۰ کیلوگرم است و اگر به آن بوستر (پرتابگر کمکی) هم اضافه بشه طولش به ۲۵/۶ متر میرسه. قطر و طول بالهای این موشک هم به ترتیب ۵۲/۰ و ۶۷/۲ متره. داشتن بال از ویژگی های اصلی یک موشک کروز است چون این نوع موشک ها مثل یک هواپیما به صورت افقی پرواز می کنن البته برخوردشون به هدف میتونه به صورت عمودی هم باشه.

تام هاوک کلاهک های مختلفی مثل انفجاری، خوشه ای و هسته ای رو با توجه به نوع هدف میتونه با خودش حمل کنه وزن استاندارد این کلاهک ۴۵۰ کیلوگرمه که جهنمی از آتش رو میتونه روی هدفش ایجاد کنه.

b-52-aircraft-releasing-an-tomahawk-air-launched-cruise-missile-dec-6-1979

لحظه رها سازی تام هاوک از بمب افکن B52

UGM-109_hits_target_on_San_Clemente_Island_1986

عملکرد تام هاوک بر فراز یک هدف تمرینی

موتور این موشک یک موتور توربوفن است که می تواند سرعت موشک را به ۸۸۰ کیلومتر بر ساعت برسونه. البته این موتور برای فاز پروازی کروز یا پرواز افقی استفاده میشه و برای شلیک و شروع پرواز از یک موتور سوخت جامد کوچک که وظیفه اوج دادن اولیه به موشک رو داره استفاده میشه و به نوعی یک موتور کوچک شتاب دهنده است که به آن بوستر می گویند. از بوستر ها در جاهای دیگه ای مثل شتاب دادن اولیه به پهپادها هم استفاده میشه.

بالهای تام هاوک قابلیت جمع شوندگی داره که پس از پرتاب باز میشه.

Capture1

پرتابگر زمینی موشک تام هاوک

Capture2

نمایی از تام هاک در حالت های مختلف

تام هاوک ها از سامانه های های مختلفی برای هدایت و ناوبری استفاده میکنه. پس از اینکه مختصات هدف به کامپیوترش داده به میشه به سوی هدف شلیک می شود. سامانه هایی براساس جی پی اس، اینرسی، DSMAC و ترکام وظیفه هدایت موشک را برعهده دارن. به این صورت که ابتدا موشک مسیر اصلی خود را براساس جی پی اس یا اینرسی طی می کنه و سامانه تراکام با استفاده از دوربین خاص خود ویژگی ها و عوارض سطح زمین را پردازش می کنه و این تصاویر را با تصاویری که از قبل در حافظه موشک وجود داره مطابقت میده و مسیر دقیق رو تشخیص میده و سامانه DSMAC با عملکردی تقریبا مشابه و با پردازش تصاویر زیر موشک و مطابقت دهی آن، مسیر حرکت موشک را تعیین می کنه.  البته باید حدس زده باشید که این دو سیستم در محیط هایی مثل دریا و بیابان که هیچ عوارضی ندارن و همه جای آن ها شبیه هم هست، ناتوان اند. به همین دلیل سامانه های مکمل دیگری مثل جی پی اس و … نیز در کنارآنها استفاده میشه. مثلا وقتی موشک از دریا شلیک میشه سامانه جی پی اس فعال شده و موشک رو به سمت هدف هدایت میکنه و وقتی موشک به خشکی رسید، تراکام یا DSMAC سامانه اصلی هدایت خواهد بود و با دقت بالایی مسیر رسیدن به هدف رو برنامه ریزی میکنه.

Capture5

شماتیکی از نحوه عملکرد سامانه های هدایت DSMAC و TERCOM

Untitled

شماتیک از نحوه عملکرد ماموریتی تام هاوک

8C8779628-130828-coslog-tomahawk3-845p.blocks_desktop_medium

نحوه پردازش عوارض زمین و مسیر یابی توسط دوربین و کامپیوتر موشک

نمونه های جدید تام هاوک بسیار پیشرفته تر شده اند. به عنوان مثال میتونن مختصات بیش از ۱۵ هدف رو در حافظه خودشون ذخیره کنن. مثلا در یک نبرد، فرمانده تصمیم میگیره موشک را به سمت هدفی در شرق شلیک کنه اما ناگهان تصمیم عوض میشه و هدفی در شمال انتخاب میشه و موشک مسیر خود را براحتی میتونه به سمت شمال تغییر بده. تام هاوک براحتی میتونه  بر بالای هدفش پرواز کنه و اگر نیاز باشه به صورت دستی و با استفاده از ماهواره کنترل بشه.

Ohio-class_submarine_launches_Tomahawk_Cruise_missiles_(artist_concept)

شماتیک پرتاب موشک از زیردریایی

000-TLAM-600-015

لحظه خروج از آب تام هاوک پس از شلیک از زیردریایی

Tomahawk_kiss_of_death1021

لحظه اصابت به یک کشتی (به ارتفاع برخورد دقت کنید)

تام هاوک در نبردهای واقعی مختلفی شرکت کرده و همیشه مهره تاثیرگذاری در نبردها بوده. به عنوان مثال در جنگ ۲۰۱۱ لیبی، بیش از ۱۲۰ تام هاک توسط دولت های متجاور انگلیس و آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. همچنین در جریان تجاوز به خاک عراق در سال ۲۰۰۳، بیش از ۸۰۰ فروند از این موشک به سمت این کشور شلیک شد. استفاده در جنگ های دیگری نظیر جنگ خلیج فارس، جنگ بوسنی، جنگ افغانستان، جنگ یوگوسلاوی و … بخشی از حضور این موشک کروز در نبردها بوده است. جالبه بدونید که بعضی از تام هاوک های استفاده شده در این جنگها بنا به دلایلی دزست عمل نمی کرد و تکه های آن در بازار سیاه به فروش می رفت. کشور چین یکی از خریداران اصلی این تام هاک بود و از تکنولوژی آن در صنعت موشکی خود استفاده زیادی کرد.

bgm-109-f-14-tomcat-2502489-1600x1200

نمایی زیبا از پرواز تام هاوک در کنار جنگنده افسانه ای اف-۱۴

مشخصات موشک کروز تام هاوک بی جی ام-
 موشک تام هاوک